Ourigino de la petanco
Pèr d'ùnei jugaire de bocho, l'a qu'un jue : lou jue prouvençau, o jue à la longo. Pèr d'antre, es la petanco que l'agrado lou mai. Mai d'ounte vèn aquelo petanco ?

En 1910, à la Ciéuta, lei fraire Petiot tenién lou jue de bocho "Beraud" ounte si rescountravon tóutei lei grand jugaire dóu jue prouvençau. Fasién de partido d'interès, ce qu’atiravo fouaço, badaire. D'ùnei vièi, asseta sus de cadiero, empachavon souvènt lei bocho d'ana fin qu'au bout dóu jue, que si poudién pas si leva de davans proun lèu. Lei cadiero fuguèron supremido, pèr lou malur d'un afouga, Jule-lou-negre, ami dei Petiot, que, malaut de raumatisme, poudié gaire resta de longo dre. Li dounèron la permissien d'agué un assèti plaça dins lou round que si marco pèr manda lou le e ounte lei jugaire an l'abitudo de leissa lei bocho en esperant soun tour. Jule, que s'enfetavo, si meteguè à tira lei bocho, mai gaire luen : 1 m 50 - 2 m.

"M'entrìni" diié. Fin finalo, lei Petiot li prepausèron de juga sènso boulega, lei pèd tanca dins lou round, e decidèron de manda lou le à 2 - 3 mètre. Pèd-tanca èro neissu.

L'endeman, recoumencèron, e lei vièi jugaire fuguèron countènt de tourna manda sei bocho. S'ourganisèron de councours, e d'à cha pau lou jue s'espandiguè dóumaci lei navigaire - pas engambia, élei ! - dei chantié de La Ciéuta que l'espourtèron dins tóutei lei port mounte fasien relàmbi.

Mas Favalelli, autour famous de mot crousa, n'en dounè la definicien seguènto : "Es pas uno espouso legitimo, es puléu uno mestresso, que vous tèn lei doui pèd liga. "

Roussoulino Martano, Var Magazine, mai de 2003

ACUÈLH
SOMARI