Francés GAG    -    LA PIGNATA D'OR
Acte III, Scène 3
SAMBLUQUIÉ, JACINTOU, DOUN GUIGONIS.


JACINTOU. : Veès, moun ouncle, seguès-mi bèn. Aicì, avès la bastissa dòu castèu; aicì, l'intrada de la tourre e, aicì, li èra la glèia.
D. GUIGONIS. : La glèia li es toujour, Jacintou, urouamen pèr lou curat e lu siéu parouquian.
SAMBLUQUIÉ, surpris et quelque peu vexé. - Bouòn jour, moussù lou curat.
D. GUIGONIS. : Vous saludi, moussù lou mèra. Sias en lu carcul, à cen que vèu. Sènsa voulé passa per mai curious que noun lou siéu, si pourria saupre?
SAMBLUQUIÉ. : Si trata pèr la coumuna d'una questioun d'impourtança, de granda impourtança, un afaire d'argènt, de gros argènt.
D. GUIGONIS. : A sourtì o à faire ientrà?
SAMBLUQUIÉ. : A descurbì. E, pas soulamen d'argènt : d'or, de marenguin, de coulana, de pendin e qu sau qué encara! Es vèr que counouissès pas l'istòria dau paìs : Lu Gau Marsilhot, l'evesque, lou terra6mòtou, lou fuèc, la revoulucioun, li barcelada, lou carnage, lou souterramen...
D. GUIGONIS. : Mautrest! Un bèu chavira-mainage à ce que vèu!
JACINTOU. : Cau que vous digui, moussù lou curat : tra lu doucumen que m'avès counfidat, ai endevinat un vièi pergamin doun un cèrtou Bouonaventura Bugatié, capelan de la Signourìa de Ribassièra, di d'avé souterrat un tresor denan d'abandounà lou paìs...
D. GUIGONIS. : E aloura?
JACINTOU. : Aloura, noun li a plus qu'à metre la man soubre d'aquéu tresor...
SAMBLUQUIÉ. : Pèr n'en devenì lou mèstre.
D. GUIGONIS. : V'anas cercà de rougna pèr vous gratà, n'ai bèn pau.
SAMBLUQUIÉ. : Que rougna? Doun seran lu rougnaire, se traièn au clar soulèu una pignata plèna de marenguin? N'es pas pèr iéu, noutas bèn, que la vouòli, es pèr lou bèn de la coumuna. Emb'aquelu sòu, farèn basti una maioun de sèt plan pèr li assoustà lu vièi sensa familha.
D. GUIGONIS. : Aurès pas proun de vièi pèr la garni.
SAMBLUQUIÉ. : N'en farèn venì dau defouòra. E farèn tambèn un plan pèr lu malaut, un pèr lu san, un pèr lu pichoui, un pèr lou bestiàri, una sala de bal, una d'estùdi...
D. GUIGONIS. : Pèr ce qu'es dóu bal, li pènson ja proun ensin, mà, pèr lu estùdi...
SAMBLUQUIÉ. : Moussù lou curat, li cau cen que li cau! Lou mau e lou remèdi. Se li a lou bal, li cau l'estùdi tambèn e, l'estùdi dóu latin oubligatòri, pèr poudé fà sourtì touti li pignata escoundudi en lou paìs. Li pignata soun en lou latin, n'avèn agut la pròva.
D. GUIGONIS. : Ahì, ahì! e aloura?
SAMBLUQUIÉ. : Aloura, proufitan qu'ancuèi es dimènegue, jour de repau, pèr coumençà lou travai. Avèn mandat querre Sandribèrou qu'es renoumat pèr la siéu abiletà e, embé lu papeiroun de Jacintou, lu esfouòrs de cadun, e l'ajuda de Diéu...
D. GUIGONIS. : Lou Bouòn Diéu fa couma toui lu bouòi crestian, si repauva lou dimènegue, noun sàbi tròu se l'aurès embé vautre! E, pèr acò faire, sias tout d'acòrdi en lou counsèu?
SAMBLUQUIÉ. : Se noun lou sian encara, noun tarderèn a l'èstre. Noun li a que doui e très tarabustèri à levà dau semenat e pi après...
D. GUIGONIS. : A cen que m'an vourgut dire, parèisse que Cardella serìa pas dau vouòstre avìs.
SAMBLUQUIÉ. : Qu?
D. GUIGONIS. : Lou vouòstre amic Cardella.
SAMBLUQUIÉ. : Lou miéu amic?
D. GUIGONIS. : Lou vouòstre ajount, enfin.
SAMBLUQUIÉ. : Sian douze en lou counsèu, noun li a pas que Cardella.
D. GUIGONIS. : Ahì, mà Cardella es un òme d'impourtança.
SAMBLUQUIÉ. : Si pòu.
D. GUIGONIS. : Gros prouprietàri.
SAMBLUQUIÉ. : Es vèr.
D. GUIGONIS. : Ome de judici.
SAMBLUQUIÉ. : Moussù lou curat, v'arrèsti. D'impourtança, tant que s'en donna; de bèn, tant e pi mai; de malìcia, de testarderia, mai que cen que n'en cau, mà, de judici, rèn! rèn dau tout!
D. GUIGONIS. : E pùra, Cardella...
SAMBLUQUIÉ. : Doun Guigonis, laissas que lou vous digui, afin que siguès infourmat. Se descurbèn la pignata, li trouverès lou vouòstre conte. Farèn repintà la glèia dau soutran fin au clouquié, farèn changià lou màrmou de l'autà﷓majour, croumperèn una lèvita nova à Toumelin lou sacrestan e passerèn una man de vernìs à Sant-Antòni, mà, noun venguès plus mi parlà de Cardella! Sian d'acòrdi?
D. GUIGONIS. : Ancuèi, n'es pas lou jour de vous countrarià. Reparlerèn d'aiçò. Mà, v'en prègui, Moussù lou Mèra, pilhas garda!
SAMBLUQUIÉ. : Pilhà garda de qu e de qué? Noun siéu plus un pichoun, siéu proun vièi pèr saupre caminà dà soulèt, mi sèmbla?
D. GUIGONIS. : Moussù lou Mèra, counouissi lu miéu parouquian. Ancuèi, sias doui soulamen : Cardella e vous, à noun èstre d'acòrdi. Deman, li serès dès, li serès cènt. E, d'aquì un més, lou paìs serà en revoulucioun. Li cau d'òli pèr ougne li roda.
SAMBLUQUIÉ. : Li pignata an pas de roda!
D. GUIGONIS. : Sias testart.
SAMBLUQUIÉ. : Siéu couma siéu. Ahùra, proun parlat. Cadun lou siéu mestié, Moussù lou curat : à iéu, li pignata, à vous, li campana!
D. GUIGONIS. : Avès rasoun. M'en tourni à li miéu campana. Es l’oura de la messa. A si revèire, Moussù lou Mèra!
(Il sort).

ACUÈLH
SOMARI